درس چهاردهم تاریخ اروپا در قرن وسطا

زمانی که اسلام به ایران وارد شد و دوران تازه ای از تاریخ در کشور ما آغاز شد , در اروپا شرایط دیگری حکمفرما بود . این دوره ازتاریخ اروپا ( از قرن پنجم تا پانزدهم میلادی ), قرن وسطا نامیده شده و تقریبا مصادف است با اواخر دوره ساسانی تا پایان دوره تیموری . این دوره بین دو دوره قرون باستان ( قدیم ) و قرون جدید قرار گرفته و از این دو زمان متمایز است .
قرون باستان به عصر تمدن یونان و روم گفته می شود . قرون جدید به دورانی باز می گردد که اروپاییان پس از قرن ها رکود , دوباره در صدد اصلاح وضع خود بر آمدند .
از جمله خصوصیت قرون وسطا حاکمیت کلیسا و فئودالها بر جرامع اروپایی و همچنین کم توجهی به علم و دانش و زندگی مردم است.

کلیسا و فئودالیسم – حاکمان قرون وسطا

با گسترش نفوذ مسیحیت در اروپا , و ایجاد جایگاه خاص کلیسا , پیشوایان مسیحیت نیز سلطه خود را بر جنبه های گوناگون زندگی مردم توسعه دادند . و از قرن پنجم میلادی, قدرت این گروه و خصوصا مقام پاپ ( مهم ترین آنها ) به اندازه ای افزایش یافت که حتی پادشاهان در مراسم تاجگذاری , تاج را از دست پاپ می گرفتند . حاکمیت رهبران مسیحی بدلیل نشر خرافی و اقدامات سخت گیرانه , زمینه های عقب ماندگی اجتماعی , اقتصادی , علمی و فرهنگی اروپاییان را فراهم آوردند .
رکن دیگر مهم در قرون وسطا , حاکمیت فئودال ها بود که بدلیل داشتن زمینهای وسیع , ثروت و قدرت زیادی بدست آورده بودند . هر فئودال با داشتن تعدادی کشاورز و سرباز و با ساختن یک قلعه , برای خود حکومت مستقل تشکیل میدادند .
نیروی نظامی فئودال ها , شوالیه ها بودند که بیشتر در جنگ به سر می بردند . در زمان فئودالها , توجه به علم و بهبود زندگی مردم کمتر بود .

آشنایی مسلمانان با اروپاییان و وقوع جنگهای صلیبی

در اوایل قرن هشتم میلادی , یا آخرین سالهای قرن اول هجری , مسلمانان از طریق شمال آفریقا وارد نواحی جنوبی اروپا ( اسپانیا و فرانسه ) شده و در آن جا , دولتهای مسلمان را تشکیل دادند و زمینه آشنایی اروپاییان با تمدن اسلامی و استفاده از این تمدن فراهم شد .
از سوی دیگر امپراطوری روم شرقی که در نبرد ملازگرد از سلجوقیان شکست خورده بود , در عصر سلجوقی , از دولتهای اروپایی درخواست کمک کرد و این دولتهای گرفتار مشکلات اقتصادی نیز تصمیم گرفتند تا جهت کمک به روم شرقی به مسلمانان حمله کنند و مناطق آباد و ثروتمند را تصرف کنند .
اما هجوم به جهان اسلام بدنبال فتوای پاپ آغاز شد . پاپ فتوا داد تا سپاهیان مسیحی , بیت المقدس را که محل زندگی عیسی ( ع ) بود را از مسلمانان پس بگیرند و آنان نیز بدلیل نقش کردن صلیب بر روی سینه هایشان به صلیبیون معروف شدند و به سمت بیت المقدس حمله کردند . در این نبردها که به جنگهای صلیبی مشهور شده بود , بسیاری از آبادیهای مسلمانان ویران و بسیاری از مسلمانان پس از تصرف بیت المقدس کشته شدند . گر چه جنگهای صلیبی با شکست اروپاییان پایان یافت . اما مدتی بعد مسلمانان به فرماندهی صلاح الدین ایوبی بیت المقدس را پس گرفتند.

نتایج جنگهای صلیبی

اروپاییان علیرغم شکست در جنگهای صلیبی , فواید بسیاری را عاید خود ساختند . چرا که با مشاهده تمدن عالی و فرهنگ پیشرفته مسلمانان متوجه عقب ماندگی خود شدند و تصمیم گرفتند از دستاوردهای فکری و علمی مسلمانان استفاده کنند . آنان بسیاری از کتابهای مسلمانان را در زمینه فلسفه , پزشکی , ستاره شناسی و ریاضیات به اروپا بردند و ترجمه کردند و از طرف دیگر بسیاری از دستاوردهای مسلمانان مانند کاغذ , وسایل ستاره شناسی و دارو که از پیشینیان خود گرفته بودند , از راه تجارت وارد اروپا شد .
یکی دیگر از فواید جنگهای صلیبی , از بین رفتن سلطه پاپ و فئودالها بود اروپاییان توانستند با آزادی بیشتر به کسب علم و ثروت بپردازند . در نتیجه اروپا وارد مرحله جدیدی از تاریخ خود به نام رنسانس یا دوران تولد مجدد شد .

سوالات درس چهاردهم
۱- به چه دورانی از تاریخ اروپا قرون وسطا می گویند ؟ ( آغاز و پایان آن را بیان کنید )

قرن پنجم تا پانزدهم میلادی

۲- مسلمانان از طریق کدام سرزمین وارد جنوب اروپا شدند ؟

از طریق شمال آفریقا وارد نواحی جنوب اروپا ( اسپانیا و فرانسه ) شدند .

۳- دو بهانه اروپاییان برای آغاز جنگهای صلیبی چه بود ؟

دولتهایی که گرفتار مشکلات اقتصادی بودند , فرصت را مناسب دیدند تا به بهانه کمک به روم شرقی به سرزمینهای مسلمانان حمله کنند و مناطق آباد و ثروتمند را تصرف کنند .
پاپ فتوا داد تا بیت المقدس که محل زندگی حضرت عیسی ( ع ) بوده است باید از مسلمانان پس گرفته شود

۴- جنگهای صلیبی چه نتایجی برای اروپاییان داشت ؟

۱- آنان با مشاهده فرهنگ و تمدن پیشرفته مسلمین متوجه شدند که باید از دستاوردهای علمی و فرهنگی آنان استفاده کنند .و بسیاری از کتابهای مسلمانان از جمله فلسفه , پزشکی , ستاره شناسی و ریاضیات را به اروپا برده و ترجمه کردند
۲ – کالاهایی مانند دارو , وسایل ستاره شناسی و کاغذ که مسلمانان اختراع کرده یا از پیشینیان خود گرفته بودند وارد اروپا شد .
سلطه پاپ و فئودال از میان رفت و اروپاییان توانستند بیشتر به کسب علم و ثروت بپردازند .

۵- میان کدام گزینه ها رابطه وجود دارد ؟

فئودال —-> زمین دار بزرگ
شوالیه —-> جنگجو
پاپ —-> رهبر مسیحیت

سال هجری سال میلادی وقایع ایران و اسلام وقایع اروپا
-

۱

۱۴

۹۳

۱۱۴

۱۷۰

۴۶۳

۴۸۹

قرن ۷

۸۵

۴۷۶

۶۲۲

۶۳۵

۷۱۱

۷۳۲

۷۸۶

۱۰۷۱

۱۰۹۷

قرن ۱۳

۱۴۵۳

ساسانیان در ایران-

اعراب جاهلی در عربستان

هجرت پیامبر به مدینه

خلافت خلیفه دوم

خلفای بنی امیه

خلفای بنی امیه

هارون الرشید

جنگ ملازگرد

آغاز جنگهای صلیبی

حمله مغول به ایران

تیموریان

هجوم اقوام وحشی به روم و انقراض روم غربی

آغاز دوره قرون وسطا

حاکمیت کلیسا و فئودالیسم در اروپا

شروع پیشروی مسلمانان در خاک روم شرقی

پیشروی طارق در اسپانیا

آخرین پیشروی مسلمانان در اروپا

شارلمان امپراطور فرانکها

نگرانی اروپاییان از پیروزی سلجوقیان

ادامه اشکر کشی به فلسطین

آشنایی اروپاییان با جهان اسلام

رشد تجارت و شهرنشینی در اروپا – مسافرت  مارکوپولو

تصرف قسطنطنیه به وسیله ترکان عثمانی

رسانس در اروپا

کشف آمریکا و دیگر اکتشافات جغرافیایی

پاسخی بنویسید