ارسال شده در ۱۹ مرداد ۱۳۸۹ در ساعت ۱۳:۴۰

واحد ۷ – ۱- خوراک ۲ – پوشاک

۱ – خوراک (تغذیه در دوران مختلف زندگی)
غذا برای این که بتواند نیازهای بدن را تأمین کند، باید کافی و متنوع باشد. یعنی مخلوطی مناسب از گروه های مختلف مواد غذایی باشد. چنانچه هر یک از مواد غذایی به مقدار کم تر یا بیشتر از حد نیاز به بدن برسد، مسائلی ایجاد می شود که گاه جبران ناپذیر است. برای مثال اختلال در رشد جسمی و ذهنی کودکان و نوجوانان به دلیل کمبود مواد غذایی لازم یا چاقی در اثر استفاده بیش از حد از مواد غذایی که خود عامل بسیاری از بیماری ها است.

دسترسی مردم به مواد غذایی و نحوه استفاده از آن ها در مناطق مختلف، متفاوت است و به آداب و رسوم ،‌آب و هوا، وضعیت اقتصادی،‌تولیدات منطقه ای و عادت های غذایی هر محل بستگی دارد. هر نوع ماده غذایی که در نقاط مختلف دنیا تهیه و مصرف می شود،‌دارای یک یا چند ماده مغذی است. ماده مغذی آن بخشی از مواد غذایی است که صرف سوخت و ساز بدن می شود هر یک از آن ها بخشی از نیازهای غذایی فرد را تأمین می کند. بطور کلی شش نوع ماده مغذی وجود دارد: ۱٫ مواد قندی و نشاسته ای . ۲٫ چربی ها . (این دو نوع ماده انرژی زا هستند.) ۳٫ مواد پروتئینی که وظیفه رشد و ترمیم بدن را به عهده دارند. ۴٫ ویتامین ها . ۵٫ مواد معدنی . ۶٫آب . ( این مواد مغذی را محافظ می گویند.)
میزان نیازهای غذایی انسان را بر حسب کالری تعیین می کنند که مقدار آن تقریبی است و به عوامل مختلف بستگی دارد. از جمله :‌سن،‌جنس،‌فعالیت ،‌شرایط جسمی، خصوصیات فردی ، شرایط اجتماعی و زیستن محل زندگی.
در بعضی از دوره ها مانند کودکی و نوجوانی که سرعت رشد و تکامل بیشتر است،‌بدن به مواد غذایی بیشتری نیاز دارد. هم چنین در شرایط خاصی مانند بارداری،‌بیماری و بازسازی پس از آن، دوران شیردهی زنان و انجام فعالیت های شدید جسمی، بدن به مواد غذایی بیشتری نیاز دارد. اما با کم شدن فعالیت ها و سنین میان سالی و پیری، نیاز به مواد غذایی کاهش می یابد.

دوران شیرخوارگی وکودکی:

مناسب ب ترین غذا برای کودک تا سن ۶ ماهگی فقط شیر مادر است. در غیر این صورت او را با شیر مصنوعی تأمین می کنند. کودک از ۶ ماهگی به بعد،‌علاوه بر شیر، به غذای کمکی نیاز پیدا می کند.

دوران مدرسه ، نوجوانی و بلوغ :

هر فرد در سنین مدرسه به انواع مواد مغذی در سه وعده غذایی اصلی و دو میان وعده نیاز دارد. در این سنین صرف صبحانه بسیار با اهمیت است. افرادی که صبحانه می خورند و به مدرسه می روند، بادقت و تمرکز بیشتری در کلاس عمل می کنند. بهره هوشی کودکانی که صبحانه می خورند، بیشتر از کسانی است که روز را بدون صبحانه آغاز می کنند. نوجوانان به دلیل افزایش سوخت و ساز بدن، سرعت رشد و تکامل، به ویژه عضلانی و استخوانی، به انرژی بیشتری نیاز دارند و باید از انواع ماده غذایی بخصوص شیر و لبنیات استفاده کنند.
در سنین نوجوانی بخشی از انرژی مورد نیاز فرد از طریق میان وعده تأمین می شود. به همین دلیل، به جای استفاده از مواد غذایی کم ارزش و…. (چرب ، شور یا زیاد شیرین) باید انواع میوه های تازه، شیر ، پنیر، کره ،‌تخم مرغ و سایر مواد غذایی مفید به عنوان میان وعده استفاده شود. عادت های بد غذایی در این دوران، زمینه را برای بروز بسیاری از بیماری های دوران بزرگسالی مثل بیماری های قلبی و عروقی، فشار خون و انواع سرطان فراهم می کند.

آداب غذا خوردن :

غذای خانواده باید با توجه به امکانات ، خصوصیات و علایق همه افراد خانواده از راه حلال تهیه شود. محل صرف غذا باید در محیطی آرام، تمیزو زیبا باشد و غذا همراه سایر افراد خانواده یا دوستان و آشنایان صرف شود. آراستگی و تمیزی سفره، تنوع غذایی، تزئینات غذا، استفاده از ظروف تمیز و زیبا و هماهنگ با سایر وسایل و ترتیب چیدن آن ها غذا را دل چسب تر و اشتها را بیشتر می کند.
چند نکته ی ضروری هنگام غذا خوردن
- شستن دست ها با آب و صابون قبل از خوردن غذا
- خوب جویدن و آرام غذا خوردن
- اجتناب از پرخوری و خوردن غذاهای مختلف در یک زمان
- استفاده از سالاد و سبزی همراه با غذا
- پرهیز از اسراف و اتلاف مواد غذایی
- شستن دندان ها بلافاصله بعد از خوردن غذا

۲ – پوشاک :

تعریف لکه : اثر و علامت چرک یا مواد رنگی بر روی پارچه و هر شی دیگری را لکه می نامند. به روش هایی که برای پاک کردن لکه ها از روی پارچه به کار می رود، لکه گیری می گویند. قبل از پاک کردن لکه باید نوع و جنس پارچه را شناسایی کنید و سپس به سرعت درصدد گندزدایی از روی پارچه برآیید. زیرا هر چه لکه مدت زمان بیشتری بر روی پارچه بماند،‌دیرتر پاک می شود و یا امکان دارد هرگز پاک نشود. در این بخش پاک کردن چند لکه را بیاموزید.

۱ – لکه ی شمع :

شمع را با یک لبه کارد از روی لباس بتراشید. لکه باقیمانده را بین دو ورقه خشک قرار دهید و با اتوی گرم چند لحظه بر روی آن فشار دهید.سپس آن را با آب جوش و مواد پاک کننده شست و شو دهید.
مواظب باشید که درجه حرارت آب به الیاف لباس آسیبی نرساند. چنانچه لکه پاک نشد، از بنزین استفاده کنید.

۲ – لکه جوهر :

اگر پارچه سفیدی را که لکه جوهری دارد در آب ژاول قراردهید لکه از بین می رود. در مورد پارچه های رنگی، محل لکه را با محلول جوهر لیمو خیس کنید و آن را در آفتاب بگذارید. اگر لکه پاک نشد، این عمل را تکرار کنید تا اثری از لکه باقی نماند.

۳ – لکه قهوه یا چای :

چنین لکه ها را هرچه زودتر بشوئید، آسان تر پاک می شوند. برای پاک کردن این نوع لکه ها باید آب جوش را از فاصله زیادی روی محل لکه بریزید و سپس این کار را از طرف دیگر لکه تکرار کنید. اگر اثری از لکه باقی ماند، روی آن را محلول گلیسیرین گرم بمالید و بگذارید نیم ساعت بماند. سپس آن را با آب خوب شست و شو دهید و بعد با آب گرم و صابون بشوئید.

۴ – لکه خون :

پارچه را در آب سرد خیس کنید و بعد با آب سرد خوب بشویید. اگر برای پاک کردن لکه از آب گرم، استفاده کنید، لکه ثابت می ماند. سپس مقداری ماده پاک کننده را روی محل لکه بریزید و خوب چنگ بزنید و بعد آب کشی کنید. اگر باز هم اثری از لکه باقی ماند، چند قطره آمونیاک را روی لکه بریزید و سپس آن را بشویید. در مورد پارچه های سفید می توان از مایع سفید کننده مثل آب ژاول استفاده کرد.

قبل از شست و شو و اتوکشی لباس ها به نکات زیر توجه کنید:

قبل از شستن لباس ها، باید ابتدا لکه گیری نمود. لباس ها باید براساس جنس و رنگ دسته بندی شده و جداگانه شسته شوند. لباس های نوزاد را از سایر لباس ها جدا کنید.
روش شستن و اتوکردن لباس های نخی و کتانی : ابتدا آن ها را به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در محلول آب گرم و صابون یا مواد پاک کننده ی دیگر خیس کنید. پس از آن، لباس را شست و شو دهید. لباس های نخی و کتانی را به وسیله ماشین لباس شویی نیز می توان شست. برای سفید کردن آن ها از محلول رقیق آب ژاول یا هر ماده سفید کننده دیگری که در بازار موجود است ، استفاده کنید تا کامل سفید شوند. لباس های نخی را نم دار اتو کنید.

روش شستن و اتوکشی لباس های پشمی و بافتنی:

برای شستن لباس های پشمی از آب ولرم استفاده کنید و تا حد امکان از چنگ زدن آن ها به هنگام شست و شو خودداری کنید. هنگام آب کشی کمی سرکه یا آمونیاک در آب بریزید تا لباس پشمی حالت نمدی به خود نگیرد.
برای خشک کردن پارچه های پشمی آن ها را در مقابل نور شدید خورشید قرار ندهید. چون مقاومت خود را از دست می دهند. بهتر است این لباس ها را به جای آویزان کردن روی پارچه نخی و سفید پهن کنید تا خشک شوند. برای اتوکردن لباس های پشمی، پارچه ی نخی را نمناک کنید و روی آن ها قراردهید تا اتو بطور مستقیم به لباس تماس نداشته باشد. هنگام اتوکردن، اتو را روی پارچه قرار دهید (به صورت پرس) و بردارید. از اتوکردن لباس های بافتنی به علت تغییر شکل آن ها خودداری کنید.

سؤالات واحد ۷ – خوراک و پوشاک

خوراک
۱- آیا افراددر سنین مختلف با فعالیت های متفاوت به غذای یکسانی نیاز دارند؟

خیر. برای نمونه در سنین کودکی و نوجوانی که سرعت رشد و تکامل بیشتر است بدن احتیاج به مواد غذایی بیشتری دارد ولی در سنین پیری با کم شدن فعالیت احتیاج به بعضی مواد غذایی کمتری می شود.

۲- اگر غذای انسان متناسب با نیاز او نباشد، چه مسائلی ایجاد می شود؟

۱٫ کمبود مواد غذایی در کودکان و نوجوانان سبب اختلال در رشد جسمی و ذهنی آن ها می شود.
۲٫ استفاده بیش از حد مواد غذایی سبب چاقی که خود عامل بسیاری از بیماری ها ست.

۳- آیا مواد غذایی مورد استفاده مردم در نقاط گرمسیر و سردسیر یکسان است؟ چرا؟

یکسان نیست زیرا مردمی که در نقاط سردسیر زندگی می کنند احتیاج به مواد غذایی پرکالری و انرژی زا دارند.

۴- آیا دسترسی مردم به مواد غذایی و نحوه استفاده از آن ها در مناطق مختلف یکسان است؟چرا؟

؟ متفاوت است و به عواملی مانند آداب و رسوم، آب و هوا، وضعیت اقتصادی، تولیدات منطقه ای و عادات غذایی هر محل بستگی دارد.

۵- اصطلاح کالری را تعریف کنید؟

یک کالری مقدار گرمایی است که می تواند دمای یک گرم آب مقطر را یک درجه سانتی گراد بالا ببرد.

۶- نوجوانان به چه نوع مواد غذایی نیاز دارند؟ چرا؟

نوجوانان به دلیل افزایش سوخت و ساز بدن، سرعت رشد و تکامل، به ویژه رشد عضلانی و استخوانی به انرژی بیشتری نیاز دارند و باید از انواع مواد غذایی بخصوص شیر و لبنیات استفاده کنند.

۷ – مادران در دوران شیردهی به چه نوع غذاهایی نیاز دارند؟

نیازهای غذایی مادران در دوران شیردهی از دوران بارداری نیز بیشتر است. در این دوران، آن ها علاوه بر سایر مواد غذایی باید از شیر و لبنیات بیشتری استفاده کنند.

۸ – عمل لکه گیری را تعریف کنید؟

به روش هایی که برای پاک کردن لکه ها از روی پارچه به کار می رود، لکه گیری گویند.

پوشاک :
۱ – طرز پاک کردن لکه ی جوهر را بنویسید:

اگر پارچه سفید را که لکه جوهر دارد، در آب ژاول قراردهید لکه از بین می رود. در پارچه های رنگی،‌محل لکه را با محلول جوهر لیمو خیس کنید و آن را در آفتاب بگذارید اگر لکه پاک نشد این عمل را تکرار کنید تا اثری از لکه باقی نماند.

۲ – برای پاک کردن لکه قهوه یا چای چه کاری را باید انجام داد؟

این گونه لکه ها را هر چه زودتر بشویید تا آسان تر پاک شوند. باید آب جوش را از فاصله زیاد روی محل لکه بریزید و از طرف دیگر لکه هم تکرار کنید. اگر اثری از لکه باقی ماند روی آن را محلول گلیسرین گرم بمالید و بگذارید نیم ساعت بماند سپس آن را با آب خوب شست و شو دهید و بعد با آب گرم و صابون بشویید.

۳ – علایم بین المللی پوشاک و نگه داری از آن ها را بنویسید.

- تشت : ‌درجه حرارت هنگام شست و شو
- مثلث : مجاز به استفاده از مواد سفید کننده
- اتو :‌اتوکشی مانعی ندارد
- دایره : می توان از خشک شویی استفاده کرد

۴ – روش اتوکشی لباس های نخی و کتانی را بنویسید:

ابتدا آن ها را به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در محلول آب گرم و صابون یا مواد پاک کننده دیگر خیس کنید و بعد لباس ها را شست و شو دهید. برای این که لباس ها بیش از اندازه چروک نشوند، از زیاد فشار دادن آن ها خودداری کرده و کمی آب دار آویزان کنید.

۵ – لباس ها ی پشمی را چگونه باید اتو کرد؟

۱٫ پارچه نخی تمیزی را نمناک کنید و روی آن ها قرار دهید تا اتو به طور مستقیم به لباس تماس نداشته باشد.
۲٫ اتو را روی پارچه نکشید بلکه آن را روی پارچه قراردهید (به صورت پرس و بردارید)

۶ – استفاده بیش از اندازه از مواد سفید کننده، چه زیان هایی به محیط زیست وارد می کند؟

باعث آلودگی خاک و آب های زیرزمینی و در نتیجه محیط زیست می شود.

نوشتن یک نظر